Gerardus Godefridus Johannes (Geert-Jan) Knoops (Eindhoven, 10
juni 1960) is een Nederlandse advocaat en strafrechtdeskundige. Op
zijn vakgebied geldt hij als een goede advocaat.
Levensloop
Knoops volgde van 1977 tot 1980 een opleiding aan de pedagogische
academie en vervolgens tot 1982 een officiersopleiding bij het Korps
Mariniers. Hij wilde aanvankelijk zeebioloog worden. Nadat hij
soldaten had bijgestaan die voor de krijgsraad moesten verschijnen,
koos Knoops voor rechten.
Hij studeerde vanaf 1982 civiel recht aan de Katholieke Universiteit
Brabant waar hij in 1987 afstudeerde, en studeerde strafrecht aan
het Willem Pompe Instituut van de Rijksuniversiteit Utrecht.
Vervolgens werd hij strafrechtadvocaat. Knoops was aanvankelijk
verbonden aan het advocatenkantoor van Max Moszkowicz sr., maar
begon in 1994 een eigen praktijk, samen met zijn echtgenote Carry
Hamburger met wie hij in 1993 was getrouwd. In 1998 promoveerde hij
aan de Universiteit Leiden op het proefschrift Psychologische
overmacht en rechtsvinding. In 2002 richtte hij het Forensic
Sciences Expert Centre op, dat advocaten toegang moet bieden tot
onafhankelijke forensische deskundigen, en in datzelfde jaar werd
hij tot reserve-majoor bij het Korps Mariniers benoemd. Per 1
februari 2003 werd Knoops benoemd tot hoogleraar strafrecht en
strafprocesrecht aan de faculteit Rechtsgeleerdheid van de
Universiteit Utrecht. In 2004 haalde hij een doctorsgraad aan de
National University of Ireland, Galway. Per 1 januari 2005 werd hij
voorzitter van het Willem Pompe Instituut, als opvolger van Chrisje
Brants.
Strafrechtzaken
Knoops is onder meer bekend geworden als advocaat van de marinier
Eric O., van de zwagers Wilco Viets en Herman du Bois (Puttense
moordzaak), van Machiel Kuijt, en van Ernest Louwes (Deventer
moordzaak). Hij behandelde ook zaken voor het Joegoslavië-tribunaal,
het Rwanda-tribunaal, en het Special Court for Sierra Leone. Verder
trad hij op als adviseur in een proces dat bij het Amerikaans
Hooggerechtshof was aangespannen door Ahmed Hamden. Begin november
2006 maakte Knoops bekend dat hij was gevraagd als adviseur van het
juridisch team voor het hoger beroep van Saddam Hussein.
Bij zijn werkzaamheden wordt hij gedreven door een grote hoeveelheid
idealisme en intellectualisme en kiest hij daarom vaak voor
verdachten die in bijzondere situaties verkeren zoals de hierboven
beschreven personen, ook als deze rechtszaken weinig financieel
gewin voor hem opleveren. Zo is hij door een zaak die hij in Sierra
Leone heeft, met zijn vrouw sterk betrokken geraakt bij het op poten
zetten van een nieuw rechtsstelsel in dit West-Afrikaanse land.
Beschuldiging van onzorgvuldig citeren
In een recensie in het septembernummer van 2006 van het European
Journal of International Law werd hij door Aurel Sari beschuldigd
van onzorgvuldig citeren in The prosecution and defense of
peacekeepers under international criminal law (2004), een boek
gebaseerd op het proefschrift waarop hij zijn Ierse doctorstitel
behaalde.[1] Knoops zou met name een tekst van de Amerikaanse jurist
Sean Murphy, hoogleraar in internationaal recht, vrijwel letterlijk
hebben gekopieerd.
De beschuldiging werd onderzocht door een integriteitscommissie die
een vertrouwelijk rapport aan de Universiteit Utrecht uitbracht.
Deze besloot op grond daarvan niets tegen hem te ondernemen en sprak
haar spijt uit dat de indruk zou zijn gewekt dat er sprake zou zijn
geweest van "opzettelijk verkeerd brongebruik" door Knoops.[2]
Jodendom
Alhoewel Knoops van huis uit rooms-katholiek is, heeft hij grote
interesse gekregen in het jodendom waarmee hij door zijn huwelijk
met een Joodse vrouw - Carry Hamburger - in aanraking is gekomen.
Dit heeft ertoe geleid dat hij zich sterk op dit geloof is gaan
oriënteren; zo houdt hij zich aan de joodse spijswetten en bezoekt
hij op de sabbat de synagoge en verricht hij op deze dag geen
werkzaamheden. Het katholicisme ervaart hij als passief, dit in
tegenstelling tot het jodendom waar meer over allerlei relevante
zaken van gedachten wordt gewisseld en waar de geestelijke - de
rabbijn - dichter bij de 'gewone' gelovigen staat, aldus Knoops.
Bibliografie
Psychische overmacht en rechtsvinding : een onderzoek naar de
strafrechtelijke, forensisch-psychiatrische en psychologische
grenzen van psychische overmacht (1998; dissertatie)
Defences in Contemporary International Criminal Law (2001)
Surrendering to International Criminal Courts: Contemporary Practice
and Procedures (2002)
An Introduction to the Law of the International Criminal Tribunals:
A Comparative Study (2003)
International and internationalized criminal courts: the new face of
international peace and security? (2003; als Geert-Jan Alexander
Knoops) ISBN 90-5454-424-4
The Prosecution and Defense of Peacekeepers under International
Criminal Law (2004; dissertatie)
Theory and practice of international and internationalized criminal
proceedings (2005; als Geert-Jan Alexander Knoops) ISBN
90-13-02887-X / ISBN 90-411-2457-8
Het tweede schot : het ware verhaal over Eric O. (2006; als
Geert-Jan Alexander Knoops) ISBN 90-229-9241-1