Top Advocaten

De advocatuur in Nederland

Toegang tot het beroep

Wie in Nederland als advocaat wil optreden, moet een verzoek tot beëdiging doen aan de rechtbank in het arrondissement waar hij zich wil vestigen. Wanneer de beëdiging heeft plaatsgevonden, wordt de advocaat ingeschreven op het tableau van de plaatselijke rechtbank. Om beëdigd te worden gelden specifieke wettelijke eisen, waaronder de eis dat een universitaire juridische opleiding met succes is gevolgd. Gedurende de eerste drie jaren mag de advocaat niet zelfstandig zijn beroep uitoefenen. Hij is dan als advocaat-stagiaire werkzaam onder begeleiding van een ervaren advocaat als patroon. Als de advocaat-stagiaire de verplichte beroepsopleiding heeft voltooid en daarnaast een aantal door de regionale balie voorgeschreven cursussen heeft gevolgd, krijgt hij na afloop van de genoemde drie jaren een zogenaamde stageverklaring. Daarna wordt de inschrijving als advocaat definitief. De advocatuur heeft vanaf 1970 een spectaculaire groei doorgemaakt. In dat jaar waren er nog slechts 2063 advocaten ingeschreven, in 1980 waren er het 3726, in 1990 6381 en in het jaar 2000 waren 11.033 advocaten ingeschreven. Er zijn thans 14.274 advocaten (2007).

Rechten en plichten van de advocaat

De advocatenwet regelt het beroep van advocaat. De advocaat is verplicht lid van de Nederlandse Orde van Advocaten, welke organisatie bevoegd is nadere regels te stellen aan de beroepsuitoefening, zoals in het kader van de inrichting van diens financiële administratie en de verplichte beroepsverzekering. De advocaat dient zich ook te houden aan specifieke gedragsregels en kan bij overtreding daarvan in het ergste geval uit het beroep worden gezet. De advocaat is verplicht zich jaarlijks te laten bijscholen en wordt daarop gecontroleerd. De advocaat heeft evenals de notaris een wettelijk beroepsgeheim. Zij kunnen - tenzij hun cliënt daarin expliciet toestemt - niet gedwongen worden als getuige te verklaren over zaken die hen in hun functie worden toevertrouwd, het verschoningsrecht geheten.

Advocaat en procureur

Er bestaat een wettelijk verplichte procesvertegenwoordiging door een procureur in civiele procedures bij de rechtbank, het Gerechtshof of de Hoge Raad. Bij de kantonrechter en als gedaagde in een kort geding bij de rechtbank (de voorzieningenrechter) mag men wel in persoon, dus zonder procureur, verschijnen. Ook in strafzaken mag men zichzelf verdedigen. Maar in dergelijke gevallen kan een advocaat de omstandigheden en achtergronden vaak beter aan de rechter uitleggen dan de verdachte. Daarom is het vaak toch verstandig een advocaat in te schakelen. Voor bestuursrechtelijke procedures tegen de overheid geldt hetzelfde: er bestaat geen verplichte procesvertegenwoordiging. Een advocaat is doorgaans ook ingeschreven als procureur. Advocaat is men in het hele land; procureur alleen bij de rechtbank waar men werd beedigd. De functie van procureur is uit de tijd geraakt en zal in Nederland met ingang van 1 maart 2008 worden afgeschaft.